Het bericht komt meestal via een omweg binnen: een branchegenoot, een nieuwsbericht of een brief van de curator. Uw debiteur is failliet verklaard en uw factuur staat nog open. Vanaf dat moment gelden er andere regels. U mag niet meer zelf incasseren, maar u kunt uw vordering wel indienen bij de curator. Hoe dat werkt, waar u in de rij staat en wat u realistisch mag verwachten, leest u hieronder.
Wat er verandert bij een faillietverklaring
Vanaf de faillietverklaring neemt een door de rechtbank benoemde curator het beheer over de onderneming over. De gefailleerde mag niet meer zelf over zijn vermogen beschikken. Voor u als schuldeiser betekent dit dat de normale incassoroutes dicht zitten: een rechtszaak tegen de gefailleerde over betaling uit de boedel kan alleen nog via de weg van indiening bij de curator (artikel 26 Faillissementswet). Aanmaningen sturen, dagvaarden of beslag leggen heeft geen zin meer.
De curator inventariseert de bezittingen en schulden, verkoopt wat er te verkopen valt en verdeelt de opbrengst onder de schuldeisers volgens een wettelijke rangorde. Uw eerste taak: zorgen dat uw vordering in die verdeling meeloopt.
Zo dient u uw vordering in
Indienen is eenvoudig en kost niets. U heeft er geen jurist of advocaat voor nodig, al nemen wij dit voor onze opdrachtgevers mee als een lopend dossier in een faillissement belandt. De wet (artikel 110 Faillissementswet) vraagt om een schriftelijke verklaring met de aard en het bedrag van de vordering, met bewijsstukken.
- 1 Zoek de curator op: elk faillissement staat in het Centraal Insolventieregister, met naam en kantoor van de curator. Via onze zustersite faillissement.org doorzoekt u dat register gratis op naam, KvK-nummer of plaats.
- 2 Stuur uw vordering in: een brief of mail aan de curator met het openstaande bedrag, de facturen, de overeenkomst en eventuele aanmaningen. Veel curatoren werken met een online crediteurenportaal.
- 3 Vermeld uw bijzondere rechten: maakt u aanspraak op een voorrecht, pandrecht, hypotheek, retentierecht of eigendomsvoorbehoud, dan moet u dat bij de indiening opgeven. Doet u dat niet, dan loopt u het risico als gewone schuldeiser te worden behandeld.
- 4 Vraag een ontvangstbevestiging: daar heeft u wettelijk recht op. De curator plaatst uw vordering op de lijst en toetst die later, eventueel op een verificatievergadering.
Eigendomsvoorbehoud? Eerst uw spullen, dan de lijst
Heeft u in uw algemene voorwaarden een eigendomsvoorbehoud en staan uw geleverde zaken nog bij de gefailleerde? Meld dat dan direct bij de curator en claim de zaken terug. U bent dan geen schuldeiser die op de opbrengst wacht, maar eigenaar die zijn spullen ophaalt. Snelheid telt: zodra de curator de voorraad verkoopt, wordt terughalen een stuk lastiger.
De rangorde: wie krijgt eerst betaald?
Het uitgangspunt van de wet is dat schuldeisers gelijk worden behandeld, naar evenredigheid van hun vordering (artikel 3:277 BW). Op dat uitgangspunt bestaan zoveel uitzonderingen dat de praktijk er anders uitziet. De opbrengst van de boedel wordt grofweg in deze volgorde verdeeld:
| Positie | Wie | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Boedelschulden | Kosten van het faillissement zelf | Salaris van de curator, huur na faillissementsdatum |
| Preferente schuldeisers | Schuldeisers met wettelijke voorrang | Belastingdienst, UWV |
| Concurrente schuldeisers | Alle gewone handelscrediteuren | Uw onbetaalde factuur |
De Belastingdienst heeft een voorrecht op alle goederen van de schuldenaar dat boven bijna alle andere voorrechten gaat (artikel 21 Invorderingswet 1990). Pand- en hypotheekhouders, meestal de bank, staan daar grotendeels buiten: zij verhalen zich rechtstreeks op het verpande of verhypothekeerde goed. Als leverancier of dienstverlener bent u vrijwel altijd concurrent schuldeiser, en dus de laatste in de rij.
De realiteit van de lege boedel
Wij gaan hier geen verwachtingen wekken die de praktijk niet waarmaakt: in veel faillissementen blijft er na de boedelschulden en de preferente schuldeisers niets over voor concurrente schuldeisers. Een groot deel van de faillissementen wordt opgeheven bij gebrek aan baten. Uw vordering indienen blijft verstandig, want het kost niets en bij een uitkering telt u alleen mee als u op de lijst staat. Maar reken er niet op dat de curator uw factuur betaalt.
Tip: vraag de btw terug
Over een factuur die definitief onbetaald blijft, heeft u recht op teruggaaf van de afgedragen btw (artikel 29 Wet op de omzetbelasting). Het recht op teruggaaf ontstaat uiterlijk één jaar nadat de factuur opeisbaar is geworden. U verwerkt de teruggaaf in uw btw-aangifte. Het maakt het verlies niet goed, maar het haalt er wel 21% vanaf.
Vroeg signaleren loont
De belangrijkste les uit elk faillissementsdossier is dat het geld wordt verdiend vóór de faillietverklaring, niet erna. Een debiteur die richting de afgrond schuift, betaalt eerst de schuldeisers die het hardst aan de bel trekken. Wie zijn factuur maandenlang laat liggen en pas in actie komt als de curator is benoemd, vist vrijwel zeker achter het net.
Uit de praktijk
Een installatiebedrijf probeerde maandenlang zelf een factuur van €9.000 te innen: herinneringen, telefonische beloftes, telkens een nieuwe betaaldatum. Toen de vordering uiteindelijk bij ons ter incasso werd ingediend, controleerden onze juristen eerst het insolventieregister. Daar bleek de debiteur twee weken eerder al failliet te zijn verklaard. Het enige dat nog restte: de vordering indienen bij de curator en de btw terugvragen. Was de zaak een paar maanden eerder overgedragen, dan hadden wij de druk kunnen opvoeren toen de debiteur nog betaalde aan wie het hardst aan de bel trok.
Wilt u zelf in de gaten houden of klanten of leveranciers in een faillissement belanden? Op faillissement.org kunt u met een gratis account alerts instellen, het betrouwbaarst op KvK-nummer. U krijgt dan automatisch bericht zodra er een zaak verschijnt, en u kunt lopende zaken volgen zodat u een nieuw curatorverslag niet mist. Twijfelt u of een klant het gaat redden, draag de vordering dan over voor minnelijke incasso in plaats van af te wachten.
Veelgestelde vragen
Niets. Indienen is kosteloos en u kunt het zelf doen met een brief of mail aan de curator, met uw facturen als bijlage. Loopt uw zaak al bij ons, dan verzorgen wij de indiening als onderdeel van het dossier.
Vaak weinig tot niets. De kosten van het faillissement en de preferente schuldeisers, zoals de Belastingdienst en het UWV, gaan voor. Veel faillissementen worden opgeheven bij gebrek aan baten. Indienen blijft zinvol, omdat u alleen meedeelt in een eventuele uitkering als uw vordering op de lijst staat.
Nee. Vorderingen die betaling uit de boedel als doel hebben, kunnen tijdens het faillissement alleen worden ingesteld door ze ter verificatie in te dienen bij de curator. Een lopende incasso of procedure tegen de gefailleerde komt stil te liggen.
Een door de rechter-commissaris belegde bijeenkomst waarin de ingediende vorderingen worden vastgesteld of betwist. In de praktijk komt het er alleen van als er iets te verdelen valt. Bij een lege boedel wordt het faillissement meestal opgeheven zonder verificatievergadering.
Conclusie
Is uw debiteur failliet, dien uw vordering dan kosteloos in bij de curator: schriftelijk, met bewijsstukken en met opgave van bijzondere rechten zoals een eigendomsvoorbehoud. Verwacht er alleen niet te veel van. Als concurrent schuldeiser staat u achter de curator, de Belastingdienst en het UWV. Veel boedels zijn dan al leeg. Vraag in elk geval de btw terug over wat oninbaar blijkt.
Het echte verschil maakt u eerder in het traject. Stel gratis alerts in op faillissement.org zodat een faillissement u niet verrast, en geef een haperende betaler op tijd uit handen. Dien uw vordering bij ons in en wij gaan er op basis van No Cure No Pay achteraan, het liefst ruim voordat een curator in beeld komt.
Gepubliceerd op
