Foto van een leverancier: geen verweer bij auteursrechtinbreuk

Een bedrijf plaatst een foto op de website. De foto kwam van een leverancier, die hem weer van een opdrachtgever had gekregen. Volgens het bedrijf was er niets aan de hand. De rechtbank Den Haag dacht daar anders over: alle vier de verweren werden afgewezen, en het bedrijf werd veroordeeld tot betaling van bijna €3.000. Wij behandelden deze zaak namens de fotograaf via onze auteursrecht-incassodienst.

De zaak in het kort

Een fotograaf maakt in 2012 een architectuurfoto in opdracht van een zakelijke klant. Op de factuur staat expliciet: de licentie geldt uitsluitend voor PR-gebruik door de opdrachtgever en is niet overdraagbaar aan derden.

Jaren later deelt de opdrachtgever de foto met een leverancier. Die leverancier geeft de foto in 2021 door aan een ander bedrijf. Dat bedrijf plaatst de foto op de eigen website. Zonder naamsvermelding, zonder licentie.

In september 2025 ontdekt de fotograaf het gebruik en sommeert het bedrijf: foto verwijderen en schadevergoeding betalen. Het bedrijf verwijdert de foto de volgende dag, maar weigert te betalen. De zaak komt voor de regelrechter van de rechtbank Den Haag (zaaknummer 11959185, vonnis 2 april 2026).

Vier verweren, vier keer afgewezen

De gebruiker voerde vier verweren aan. Geen ervan hield stand.

"De foto was rechtenvrij voor projectpartijen"

Het bedrijf stelde dat het in de branche gebruikelijk was dat projectfoto's vrij gedeeld mochten worden tussen betrokken partijen: opdrachtgevers, leveranciers, aannemers. Dat klonk aannemelijk, tot de rechter naar de factuur keek.

Op de oorspronkelijke factuur van de fotograaf aan de opdrachtgever stond zwart-op-wit dat de licentie uitsluitend gold voor PR-gebruik door de opdrachtgever zelf. Niet overdraagbaar. Zelfs de opdrachtgever kon niet bevestigen dat er bredere rechten waren afgesproken. De relevante correspondentie was uit het archief verdwenen.

"Vóór 2020 kon je niet checken, dus er rustte geen auteursrecht op"

Google introduceerde in 2020 de "Licensable Images"-badge, waarmee gebruikers bij zoekresultaten kunnen zien of een foto een licentie vereist. Volgens het bedrijf betekende het ontbreken van die badge vóór 2020 dat er geen auteursrecht op de foto rustte.

De rechter veegde dat argument van tafel. Dat er vóór 2020 geen Google-tool bestond om licentie-informatie op te zoeken, wil niet zeggen dat foto's rechtenvrij waren. Het auteursrecht bestaat sinds 1912 en ontstaat automatisch op het moment dat een foto wordt gemaakt. Een technische tool van Google verandert daar niets aan. Eerder geldt het omgekeerde: als u de rechten niet kunt verifiëren, moet u extra voorzichtig zijn.

"De vordering is verjaard"

Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar na het moment waarop de benadeelde bekend wordt met de schade en de aansprakelijke persoon (artikel 3:310 BW). De termijn begint niet te lopen op het moment dat de inbreuk plaatsvindt, maar pas op het moment dat de fotograaf de inbreuk ontdekt. Dat verschil is belangrijk.

De fotograaf ontdekte het ongeautoriseerde gebruik pas in september 2025 en schreef het bedrijf direct aan. De verjaringstermijn was op dat moment nog maar net begonnen te lopen. Zelfs als de rechter zou rekenen vanaf het moment dat het bedrijf de foto in 2021 ontving (het meest gunstige scenario voor de inbreukmaker), dan nog was de termijn van vijf jaar niet verstreken.

"Het gevorderde bedrag is te hoog"

Het bedrijf vond een vergoeding van €150 à €200 redelijk. De rechter keek naar de tarieven van Beeld Anoniem: €471 voor zakelijk gebruik van één foto gedurende één jaar. Het bedrijf had als bedrijf gehandeld, en de gevorderde schadevergoeding was in lijn met die tarieven. Volledige toewijzing.

Wat de rechter toewees

De regelrechter wees de volledige vordering toe, inclusief rente, buitengerechtelijke incassokosten en proceskosten.

Van een foto die het bedrijf "even" op de website had gezet, werd de rekening bijna €3.000. Dat is de realiteit van artikel 1 van de Auteurswet: het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker. Gebruik zonder toestemming is inbreuk, ongeacht hoe u aan de foto bent gekomen.

De regelrechter: sneller naar een vonnis

Deze zaak liep niet via de reguliere dagvaardingsprocedure, maar via de regelrechter. Dat is een experimentele procedure op basis van artikel 96 Rv, waarbij partijen hun geschil aan de kantonrechter voorleggen via een aanmeldingsformulier in plaats van een dagvaarding.

De regelrechter is niet voor elke zaak geschikt en afhankelijk van de woonplaats van de fotograaf of gedaagde en van de rechtsvorm van de fotograaf of het beschikbaar is, maar voor auteursrechtzaken waarbij de feiten redelijk helder zijn werkt het goed. In deze zaak ging het van aanmelding tot vonnis in minder dan twee maanden. Voor de reguliere gerechtelijke procedure had dat waarschijnlijk langer geduurd wanneer er verweer gevoerd wordt.

Lessen voor fotografen en bedrijven

Voor fotografen:

• Zet licentievoorwaarden altijd expliciet op uw factuur. Die clausule was in deze zaak het sterkste bewijs.
• Wacht niet te lang met claimen. De verjaringstermijn van vijf jaar begint pas te lopen op het moment dat u de inbreuk ontdekt, maar hoe eerder u optreedt, hoe sterker uw positie.
• De tarieven van Beeld Anoniem zijn een goede leidraad voor de hoogte van uw schadevergoedingsclaim.

Voor bedrijven:

• Controleer altijd of u daadwerkelijk toestemming heeft voordat u een foto op uw website plaatst. Dat een leverancier u een foto stuurt, zegt niets over de licentie.
• "Iedereen in de branche doet het zo" is geen juridisch verweer.
• Het snel verwijderen van een foto na een sommatie is netjes, maar bevrijdt u niet van de schadevergoedingsplicht over de periode dat de foto op uw site stond.

Veelgestelde vragen

Conclusie

"Ik heb de foto van iemand anders gekregen" klinkt redelijk, maar houdt juridisch geen stand. Het auteursrecht rust bij de maker, en alleen de maker kan toestemming geven voor gebruik. Een keten van bedrijven die een foto onderling delen verandert daar niets aan. Deze zaak bevestigt dat: alle vier de verweren werden afgewezen, en de volledige vordering van bijna €3.000 werd toegewezen.